Bostehun urte dira bertan joan zirela; europarrak ameriketan, gurutzean aurrean, egin zuten zarrazkia, odol zauria, miloika heriotz eta, orain mendekua, hil da beldur ixila, bizirik da, zuhaitzen arteko borroka, iraultzailea ez da hil. Denbora ugari igaro da ordutikan, hemendik urruti suertatu zan, Euskadi osotik berriro mezu bortitz bat, ameriketara elkartasuna. Orain indigenen oinarrizko eskubideak, berreskra, berreraiki zutabe ta onairriak kultura, lurraldea berriro lortzeko iraultza, matxinada, emaiegun gogor. Campeche, sor dizutena lortu arte Tabasco, nortasuna gorde betiko Yucatan, eskubideengatik borrokan Quintana Roo, elkarrekin Euskadi ta Mexiko. Beldur ixila, arbaso indigenen legea kultura, borroka, mendeku nahia...